ایل بغایری در منطقه بام و صفی آباد

پایگاه خبری بام و صفی آباد:بَغایری : طایفه ای ترک از طوایف معروف ایل گرایلی خراسان . تا اواخر دورة صفویه در کتب و اسناد تاریخی نامی از بغایری نیامده است . وجه تسمیه و معنای آن نیز دانسته نیست. ازین رو نمی‌توان میان این نام و لقب پادشاهان اَللاّ ن (در قفقاز) که در قرون نخستین اسلامی «بغایر» خوانده می شده‌اند‌، نسبتی قائل شد.

با این همه ، سابقة حضور آنان در برخی مناطق خراسان به دورة ایلخانیان مغول می رسد، زیرا گرایلی‌ها که بغایری نیز تیره‌ای از آن است؛همراه هلاکو  به خراسان آمده بوده اند . این مردم از سه قرن پیش در بخش‌هایی از اسفراین و در بعضی روستاهای نیشابور و سبزوار زندگی می‌کردند  از میزان جمعیت این طایفه در قرون گذشته اطلاع چندانی در دست نیست ، امّا چون بعضی مورخان عصر نادرشاه افشار  بارها از «غازیان بغایری » نام برده‌اند، می توان پی برد که این طایفه در آن روزگار از جمعیت و نفوذ قابل توجهی در دستگاه حکومت برخوردار بوده است .

باقرخان بغایری ، در لشکرکشی نادر به سوی سپاه اشرف افغان ، از نخستین سرداران بود . برخی از سران بغایری در زمان افشاریان به منصب‌هایی از قبیل سپهسالاری گرجستان و آذربایجان و حکومت فارس دست یافتند . دامنة قدرت و نفوذ سران بغایری به دورة زندیان و قاجاریان نیز کشیده شد . بعضی از امرای این طایفه ، چند بار به دشمنی با دولت قاجار برخاستند. مشهورترین آنان سعادت قلی خان بغایری و برادرانش بودند. وی سرانجام ، در 1233 تسلیم شاه قاجار شد و قلعه‌های بام و صفی آباد را به قوای قاجار تحویل داد. به هنگام شورش چند سالة محمدحسن خان سالار، فرزند اللهیارخان آصف الدوله و حاکم خراسان که سلطنت ایران را حق خود می‌دانست ، گروهی از امرای طایفة بغایری در بسیاری از جنگهای او با قوای دولتی شرکت داشتند، اما پیش از شکست قطعی شورش حسن خان ، از او کناره گرفتند و به قوای دولتی پیوستند. قدرت امرای بغایری در طول سلطنت ناصرالدین شاه قاجار (1264ـ1313)، بتدریج کاهش یافت و پیش از اینکه سلطنت او منقضی شود، حکومت موروثی نیز از خانوادة امرای بغایری خارج شد. جمعیت این طایفه در این دوره دست کم 1200 خانوار بود که بیش از نیمی از آنان در صفی‌آباد و بقیه در دهستان بام سکونت داشته‌اند  امروزه بازماندگان این طایفه علاوه بر بام و صفی آباد در مشهد و تهران نیز پراکنده‌اند. / 2/ هراتی

منبع :  علی پورصفر ،  نام کتاب : دانشنامه جهان اسلام نویسنده : موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی جلد : 1  صفحه : 1479

منتشر شده در پایگاه خبری بام و صفی آباد:http://www.baam-safiabad.ir/

 

/ 0 نظر / 19 بازدید