منطقه بام صفی آباد و نبود اداره مستقل میراث فرهنگی

کارشناسان میراث فرهنگی اسفراین به سرپرستی احمد نیک گفتار، موفق به کشف سنگ نگاره هایی ( حکاکی بر روی سنگ ) با نقش 3 بز  کوهی در اطراف منطقه بام صفی آباد شدند.

 به گفته ی کارشناسان قدمت این سنگ نگاره ها، مربوط به دوران پیش از کشف خط می باشد.

شاخصه های سنگ نگاره های کشف شده در منطقه بام صفی آباد اسفراین

آنچه در این نقوش یافت شده جالب توجه است، وجود نقش بزکوهی است. آنچه که جز معروفترین و مهمترین اشارات این نماد است نشان باروری، روئیدن و زندگی است. بزی با شاخ های بلند و سرکش که نشان برتری و از همه مهمتر چرخه زندگی است.

  برای یافت قدمت این نوع حکاکی ها می توان به اختلاف رنگ ها نوع نقوش و میزان هوا زدگی آنها دقت کرد، همچنین برای کشف دقیق تر قدمت و ارزش تاریخی  نقوش سنگی بام صفی آباد می توان به موارد زیر اشاره داشت:

 1. اندازه و ارتفاع بوم ها: همه ی بوم ها درقالب تخته سنگ هایی گرد و ابعاد مختلف در بستر دره ها پراکنده اند.

 2. جهت قرار گرفتن نقش ها: متغیر است.

 3. درصد نقوش و نوع آنها: بیشترین نقش ها نمادین و پس از آن بزکوهی است

 4. میزان هوازدگی نقوش: میزان هوا زدگی زیاد است و رنگ بعضی نقش ها هم رنگ بستر شده است.

 5. اندازه ی نقوش حکاکی شد ه: از 5 تا ۱۵سانتیمتر متغیر است.

 6. ابزارهای به کار رفته جهت حکاکی ها: ابزار های بکار برده شده، استخوان حیوانات و فلز.

 7. نوع حکاکی ها: تمام نقوش از نوع حکاکی(Petroglyphs) هستند که براثر ضربه های کوبشی منظم و دقیق در کنار و بعضاً کششی ایجاد شده‌اند.

 8. قدمت نقوش و دیگرآثار: از ماقبل تاریخ (هزاره ی پنجم ق.م) تا دوره ی تاریخی متغیر است که جهت قطعیت، بهره گیری از تکنولوژی طیف سنجی عمومی و شتاب دهنده و تحلیل ریز فرسایش ضروری است.

 9. خدشه های وارد شده: بیشتر آنها توسط سودجویان به امید و جود گنج تخریب گردیده است.

 10. جنس سنگ ها و رنگ بوم ها : از نوع سنگ های دگرگونی و به هم فشرده که رنگ آنها قهوه ای متمایل به سیاه رنگ است.

 11. چون و چرایی بوجود آمدن نقوش: محوطه های سنگ نگاره ها در ایران باستان کتاب های سنگی هستند که نگارگران طی ادوار کهن بواسطه ی آنها سخن گفته و شرح زندگی خود و دیگران، آیین، باورهای قدسی و حتی محیط اقلیمی را تصویر کرده اند.

 12. عمق حکاکی ها: 1 تا 2 میلیمتر

 13. جهت قرار گرفتن بوم ها: بهم ریخته است

 14. شباهت نقش سنگ نگاره ها با سفالینه ها: بعضی از این نقوش شبیه نقوش صخره ای جربت در جاجرم امروزی می باشد.

 گرچه شهرستان اسفراین در استان خراسان شمالی که پیش از این نیز آثار باستانی متعددی از عصر آهن در آن کشف شده، با دارا بودن آثار باستانی متعدد از جمله شهر تاریخی بلقیس یا نارین قلعه­ی اسفراین که از برجسته ترین مجموعه معماری های خشتی و گلی در ایران بعد از ارگ بم می باشد نام خود را به عنوان یکی از تاریخی ترین شهرستان های ایران در فهرست  آثار ملی کشور ثبت کرده است اما متاسفانه بدلیل ضعف مدیریت مسئولان شهرستان و استان این آثار تاکنون بخوبی معرفی نشده و فاقد هرگونه گردشگر و امکانات مناسب گردشگری می باشد.

گفتنی است منطقه بام صفی آباد اسفراین با صدها اثر تاریخی ثبت شده در آثار ملی، دارای اداره و یا نمایندگی از میراث فرهنگی نمی باشد. 

 سایت اسفراین نیوز ) http://www.esfarayennews.ir/ 

خبرنگار:علی اصغر طاهری 

 

/ 0 نظر / 24 بازدید